«Αυτός που διαβάζει με όρους ανοχής, μπορεί να με διαβάσει. Αυτός που διαβάζει με όρους συμμετοχής, όχι».

Γ. Λ.

Αρχική Σελίδα Βιβλιογραφία Βιογραφικό Μεταφράσεις English/Français
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Άρθρα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Γιάννης Λειβαδάς: Κάτω Από Το Ηφαίστειο, το ρέκβιεμ του Μάλκολμ Λάουρι [στο Book Press]

https://www.bookpress.gr/stiles/eponimos/kato-apo-to-hfaistio-to-requiem-tou-malcolm-lowry



Την πρώτη φορά που διάβασα το βιβλίο ήμουν είκοσι ενός χρόνων. Έκτοτε το πήρα ξανά κάμποσες φορές στα χέρια μου, είτε για να το διαβάσω είτε για να απολαύσω επιλεκτικά ορισμένες αράδες του.
Μετά από μία δεκαετία, και έχοντας αποκτήσει ένα πολύτιμο αντίτυπο της πρώτης του αμερικανικής έκδοσης, το διάβασα πάλι, και αυτή η ανάγνωση, όπως και εκείνες που ακολούθησαν, διέθεταν όλα τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά της πρώτης. Κάθε φορά το βιβλίο κατάφερνε να επικεντρώνει το ενδιαφέρον μου σε διαφορετικό σημείο, σε άλλη πτυχή της πραγμάτευσής του.
Το 2009 δημοσίευσα ένα πρόχειρο και συνοπτικό σημείωμα για το βιβλίο στη στήλη που διατηρούσα τότε στην Ελευθεροτυπία. Κάποια στιγμή σκέφτηκα να το επεξεργαστώ και να το δημοσιεύσω εκ νέου. Η εφημερίδα, ως γνωστόν, έκλεισε. Το κείμενο χάθηκε από τον ορίζοντά μου. Πολύ πρόσφατα, με αφορμή μία εργασία μου σχετικά με τον τρόπο που η μοντερνιστική λογοτεχνία εισήγαγε τη μεταμοντερνιστική εξέλιξη πριν ακόμη αυτή επικυρωθεί στα μεταμοντερνιστικά έργα, χρειάστηκε να επισκεφθώ το Κάτω Από Το Ηφαίστειο. Στα διαλείμματα αυτής εργασίας συντέθηκε το παρακάτω κείμενο.
Πρόξενος αυτής της ιστορίας, ο Μάλκολμ Λάουρι*. Μα τίνος πράγματος, και τι ακριβώς προασπίζει; Τη ζωή που είναι βδελυρή, γιατί η πραγματικότητά της είναι κατ’ ανάγκη εναγής, ώστε να είναι ολοκληρωμένη. Ο κεντρικός ήρωας, αυτού του ρέκβιεμ στο όνομα της αμεταβλησίας, ένας Αμνός Του Χαμού αντί για Αμνός Του Θεού.
Ο Πρόξενος, ετεροειδής και αλλιώτικος από τους χαρακτήρες που τον συνοδεύουν, έρχεται θαρρείς στη ζωή μόνο για μία μέρα, εκείνη του Εορτασμού Των Νεκρών, και με τη λήξη της επιστρέφει στον κόσμο των νεκρών ενώ η ανθρωπότητα αρχίζει να κατρακυλά στο έρεβος των ανίερών της επιδιώξεων.
Ο Μάλκολμ Λάουρι τοποθετήθηκε σχετικά με τη φύση του βιβλίου, εξ αφορμής της θετικής απόκρισης του υπευθύνου των εκδόσεων Τζόναθαν Κέιπ να το εκδώσουν –μετά από μακρά σειρά απορρίψεων από πολλούς εκδότες– με μία αδιανόητη επιστολή σαράντα σελίδων. Εκεί ο Λάουρι υπογράμμισε τα πάντα, το έργο όμως κατάφερε να απεξαρτηθεί, θα μπορούσε να πει κανείς, από τον προσδιορισμό του δημιουργού του, αποκτώντας εκ νέου προοπτική, καθώς εκείνος ο τόσο χαρακτηριστικός «ρυθμός της απόσυρσης και της επαναφοράς» επαναπροσδιορίστηκε απροσδόκητα από την περιπέτεια της απώλειας-απόκτησης νοηματικής συνοχής της νεότερης μεταμοντερνιστικής πεζογραφίας – προωθώντας για άλλη μία φορά το Κάτω Από Το Ηφαίστειο στην έπαλξη της σύγχρονης συλλογιστικής σχετικά με τη σημερινή λογοτεχνία.
Αναμφισβήτητα ένας συγγραφέας τέτοιου διαμετρήματος και βεληνεκούς, όπως ο Λάουρι, δεν θα μπορούσε ποτέ να πατρονάρει τη γραφή του ακολουθώντας την όποια πρόσφορη αισθητική που θα υποστήριζε το έργο του. Ως εκ τούτου, η τεχνική των παράλληλων πλοχμών έκφρασης (μοντερνισμός), αλλά και η αισθητική του έντονου διανοητικού αντικομφορμισμού δεν αποτελούν παρά την πλεκτάνη πάνω στην οποία έθεσε τη δράση των ιδεών του – θέτοντας σε μόνιμο κίνδυνο (ένεκα που η έκφραση υπηρετεί τη ροή και όχι την ολοκλήρωση), τόσο τη δυναμική του συγγραφέα όσο και του αναγνώστη. Ο Λάουρι βοήθησε να στηθεί ο τελειωτικός του εφιάλτης, αντί να εξαρτηθεί από τη διαφθορά της καθημερινής έξης για διαφυγή.
Παντού και πάντοτε ο Λάουρι υπήρξε εκφραστής ενός δαιμόνιου μανιχαϊσμού πολλαπλών αυτοπροβολών, οι οποίες συνέβησαν, λαμβάνοντας ποικίλες μορφές, και στην πραγματική του ζωή.
Την εποχή που γράφτηκε το Κάτω Από Το Ηφαίστειο, αλλά και για τις δεκαετίες που ακολούθησαν, μπορεί να πει κανείς πως, αποτέλεσε μία από τις καλύτερες αναλύσεις του φαινομένου της γενικότερης κρίσης που καθόρισε και καθήλωσε τον μοντέρνο κόσμο, τις πολιτικές και αισθητικές τάσεις που επικύρωσαν την παντελή αδυναμία των ανθρώπων τού, γεμάτου υπερβολικές προσδοκίες, 20ού αιώνα, να επιτύχει την πνευματική του ανανέωση. Ο Πρόξενος ήταν μια εξαιρετική μεταφορά του υποτροπιασμού που υπέστη ο μοντέρνος άνθρωπος, σαν ήταν άνθρωπος.
Το Κάτω Από Το Ηφαίστειο δεν είναι απλώς ένα σύγχρονο έργο, όσο μοιάζει να είναι κατόπιν μίας πρώτης επισκόπησης, υπό την έννοια πως αποτελεί από μόνο του ένα είδος, από εκείνα τα ακαταχώριστα, που προσέφεραν αίγλη και μνημειακότητα στον αγγλόφωνο μοντερνισμό. Αναπτύχθηκε σε συγγένεια με τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες.
Ο Πρόξενος, ένας σύγχρονος αναθεματισμένος ήρωας, συναντά τη μοίρα του, διατρέχοντας τις είκοσι τέσσερεις ώρες μίας και μόνης ημέρας, ζώντας το σκοτάδιασμα της οικουμένης. Ολόκληρο το βιβλίο είναι ένας κομμός όπου ο μέγιστος των υποκριτών έχει μετατραπεί σε ρυθμιστή του έργου, ο οποίος και αναλαμβάνει προσωπικά την έξοδο.
Η Ημέρα Των Νεκρών, η χαρακτηριστική γιορτή, που συμβολίζει το αναπόφευκτο μα και τον αμήχανο προθανάτιο χλευασμό του ανθρώπου προς την ακεραιότητα του πεπρωμένου του. Ο Λάουρι έχοντας κλονισμένη τη δική του σύμβαση με τη ζωή, προσδιορίζει με  ένα εξαιρετικά πυκνό και υπαινικτικό ύφος, το πέρασμα, ή ίσως το κύλισμα, από τη λογική βαθύτητα στην υποστασιακή παραφωνία.
Για δέκα σχεδόν χρόνια ο Λάουρι έγραφε και αναθεωρούσε το Κάτω Από Το Ηφαίστειο έχοντας ως πρότυπο το αδιεξοδικό «δάσος των συμβόλων», δίλεκτο του Μποντλέρ, το οποίο ο συγγραφέας είχε τοποθετήσει στον χαρακτήρα του Πρόξενου σε ένα από τα πρώτα σχεδιάσματα του μυθιστορήματος. Ο Λάουρι ως συγγραφέας διακρινόταν για τις ικανότητές του στην πολυπλοκότητα και την απόλυτη δυσλειτουργία του στη ροή της καθημερινής απλότητας.
Το Κάτω Από Το Ηφαίστειο επανυπαγορεύει επιμόνως τον Μπλέικ, τον Σέξπιρ, τον Μάρβελ, τον Γουόρντσγουορθ, τον Γκαίτε, την Καμπαλά, τον Παράκελσο, τη Μαχαμπαράτα, τον Μάρκο Αυρήλιο και πόσους άλλους. Υπό μία έννοια το βιβλίο αποτελεί, ιστορικά και σε σχέση με τα υλικά και τη διαχείρισή τους, την πρώτη πεζογραφική υπερσύνθεση που γράφτηκε μέσα στον εικοστό αιώνα.
Ο Λάουρι με το Κάτω Από Το Ηφαίστειο, κατέστησε εμφανή τα όρια του μοντερνισμού, μα αποτέλεσε ταυτόχρονα και ξεπέρασμά του. Πολλά από τα χαρίσματα των υπολοίπων έργων του, μα κυρίως ο τρόπος γραφής και εκπόνησης του Κάτω Από Το Ηφαίστειο, προέκυψαν από την αγάπη του συγγραφέα για την τζαζ. Λεπτομέρειες σχετικά με την επίδρασή της στη ζωή και το έργο του μπορεί να αντλήσει κανείς από τη βιογραφία του και το αρχείο των επιστολών του. Το Κάτω Από Το Ηφαίστειο, ήταν το αποτέλεσμα που έφεραν η διακινδύνευση ύφους του συγγραφέα,  η καταγραφή της ρευστότητας της συνείδησης, και η χρήση των μετρικών αναλογιών της τζαζ στις διαρθρώσεις και την ανάπτυξη της εξιστόρησης.
Παρά τις τόσες διακυμαντικές ιδιαιτερότητες και την πολυπλοκότητα, ο Λάουρι υποδόμησε αυτό το χαρισματικό κείμενο με μία συγκρότηση που τον εντάσσει πιο κοντά στα ρεύματα του Μέλβιλ και του Κόνραντ, παρά στο ρεύμα του Τζόις. Οι συμβολισμοί διαπλέκονται, οι παραπομπές όμως συγκρούονται, ισοπεδώνονται, η εξιστόρηση αποτελεί μία σκωληκοειδή αινιγματώδη διαμόρφωση: μυστικισμός, θρησκεία, φιλοσοφία, ποίηση, αγάπη, κατατυράννηση, καταδίκη.
Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1947. Κέρδισε κάποιο αναγνωστικό κοινό στις ΗΠΑ, στην Αγγλία διακινήθηκε μα πέρασε μάλλον απαρατήρητο, ενώ στον Καναδά, όπου ο Λάουρι έτυχε μάλιστα να ζήσει την πιο ευτυχισμένη περίοδο της ζωής του, στη διάρκεια των δύο πρώτων ετών από την έκδοσή του πουλήθηκαν μόνο δύο αντίτυπα. Στην Ελλάδα το βιβλίο δεν έχει δεχθεί ακόμη κάποια εμβαθυντική κριτική, παρότι κυκλοφορεί από το 1990, από τις εκδόσεις Αστάρτη.
Το Κάτω Από Το Ηφαίστειο, καθώς και ο συγγραφέας του, απέκτησαν φήμη μετά τον θάνατο του δεύτερου, το 1957, ο οποίος επήλθε από αναρρόφηση, αφότου είχε κάνει χρήση βαρβιτουρικών και είχε καταναλώσει σημαντική ποσότητα αλκοόλ. Βιβλίο και συγγραφέας λειτούργησαν, ομοίως και από κοινού, ως πρόστυμμα στην τραγικότητα του μοιραίου. Το σφράγισμα της επιλογής της μη-επιλογής.


Παρίσι 2017


_____________
* Σημ. τ. συγγ.: το όνομα προφέρεται Λάουρι και όχι Λόουρι. Η τεκμηρίωση της προφοράς του ονόματος είναι αδιαμφισβήτητη.

Γιάννης Λειβαδάς: Τόμας Γουλφ, effectus futuri. [Literature.gr]



Γιάννης Λειβαδάς: Τόμας Γουλφ, effectus futuri.

Με αφορμή τη θύμηση ενός κειμένου που είχα συνθέσει ακριβώς πριν από μία δεκαετία για τον Τόμας Γουλφ και το «O Lost», το οποίο τότε δεν είχε καταδεχτεί να δημοσιεύσει κάποιο από τα ηλεκτρονικά ή έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά που είχαν επιλεχθεί γι’ αυτόν τον σκοπό∙ και η οποία ζωντάνεψε με την ανακάλυψη ενός μικρού αποσπάσματος απ’ αυτό στο ψηφιακό μου αρχείο, σημειώνω εντελώς επιγραμματικά κάποιες αράδες.
Το αμίμητο «O Lost», όσο και αν έτυχε μίας πραγματικά αριστοτεχνικής επιμέλειας από τον Μάξγουελ Πέρκινς, στην ουσία κατακρεουργήθηκε για να μετατραπεί στο «Look Homeward Angel», το οποίο μετέφρασε κάποτε στα ελληνικά ο Κοσμάς Πολίτης, με έναν τρόπο ασύμβατο και υποβιβαστικό προς το πρωτότυπο. Ωστόσο ο Έλληνας αναγνώστης που αδυνατεί να διαβάσει την αμερικανική έκδοση, είναι υποχρεωμένος να αρκεστεί σε αυτή την απόδοση.
Το «O Lost» που πολύ πρόσφατα κατάφερε να εκδοθεί στην αυθεντική του μορφή, μόλις το 2000, ως εκτενές πεζογραφικό έργο της αμερικανικής λογοτεχνίας,  αντιστοιχίζεται μονάχα με το «USA» του Τζον Ντος Πάσσος και το «Visions Of Cody» του Τζακ Κέρουακ. Πρόκειται για ένα έργο, ολικά μετατεθειμένο στο μέλλον.   Το γεγονός πως είχε εις τριπλούν απορριφθεί από άλλους εκδότες πριν το αναλάβει ο εκδοτικός οίκος Σκρίμπνερς, δεν έρχεται να προσθέσει ούτε να αφαιρέσει τίποτα, πέραν της οξύνοιας και της προβλεπτικότητας του Μάξγουελ Πέρκινς, ο οποίος ολοκλήρωνε το εκλεκτικό του άλμα προς την λογοτεχνία του εικοστού πρώτου και του εικοστού δεύτερου αιώνα.
Ο Τόμας Γουλφ είναι παραπάνω από σημαντικός, όχι μόνο επειδή αποτελεί βαθύ μετάλλευμα για τους ερευνητικούς, τους εμπνευσμένους αναγνώστες, αλλά γιατί εσαεί θα αναγκάζει όλων των ειδών τους φιδέμπορες των μέσων λογοτεχνικής ενημέρωσης να γράφουν για όλα όσα αδυνατούν να εντοπίσουν στην αριστοτεχνική γραφή του.
Ο Τόμας Γουλφ είναι μία περίπτωση, πιθανόν και δύο περιπτώσεις, μοναδικότητας, γιατί αιωρήθηκε αριστοτεχνικά ανάμεσα στις δυαδικότητες, ανάμεσα σε όλα όσα ταλαντεύονται σπασμωδικά μεταξύ του ανθρώπου και της απουσίας του.
Ο Τόμας Γουλφ είναι αθάνατος γιατί έγραψε εκείνη την απίθανη, καρδιακή επιστολή στον Πέρκινς, έχοντας διαβεί το κατώφλι του θανάτου του αποδέκτη της.
Ο Τόμας Γουλφ, μία καρδιά που γνέφει, γιατί οι άνθρωποι είναι κουφοί και παγωμένοι. Μία καρδιά, ο Γουλφ, που χτυπά μόνο σαν διαβαστεί με τα εργαλεία της επιστήμης της ανάγνωσης ριγμένα σε μια άκρη, γιατί η επιστήμη του έχει προχωρήσει. Η γραφή έχει απωλέσει εκείνο που προσέφερε για να αυξήσει την εγγύτητα ανάμεσα στην ανημποριά μπροστά στην τελειότητα και το τελευταίο σκαλί της κλίμακας της επίστεψής της.
Ο Γουλφ, με λίγα λόγια, δεν είναι απλώς για διάβασμα, είναι για την κακιά ώρα. Εκείνη που κάποιος γδούπος στα εσωτερικά κανάλια του ανθρώπου θα αντιλαλήσει του ακούσματός του την άρνηση. Πάντα θα υπάρχει κάποιος άνθρωπος με τέτοια δαιδαλώδη κατασκευή.
Ας σκύψει, λοιπόν, ο αναγνώστης, μες στις γραμμές που στολίζουν τις παλάμες του, μες στο αντίκρισμα ενός ξάστερου νυχτερινού ουρανού στο γυαλί του υγρού του ματιού. Για να εκτινάξει την πείνα του, για να πέσει στα γόνατα που αρνούνται την προσευχή του. Για να ζήσει πως έχει πεθάνει πριν την ώρα του.
 
Παρίσι, Δεκέμβριος 2016.


Yannis Livadas: The sardonic pilgrimage of Jack Kerouac

http://www.emptymirrorbooks.com/beat/the-sardonic-pilgrimage-of-jack-kerouac.html
   





 

The sardonic pilgrimage of Jack Kerouac

The works of Jack Kerouac constitute a rich branch of the American literary tradition, which — through the craftiness of such important writers, like Kerouac himself — managed to escape the swamp of intellectual, expressional, pompousness. Ergo, the books of Jack Kerouac do not compose a shadowy and somehow pointless incident, merely supporting the matured American “underground” which wore away with a more dramatic intensity than the one through which it was constructed in late 1950s. Jack Kerouac was a unique experimentalist, a writer on the verge, and he continues to be one, among the very best.
After the termination of countless, equally essential and meaningless, frictions of modern and postmodern literature, the work of the Beat writers is nowadays widely considered as the most influential literary phenomenon of the twentieth century. The Beat movement overshadowed the Lost Generation and the versatile stream of American postmodernism. Whether this distinction is infused into one broader misconceived idea of literary backlash, or to what extent this same distinction is purely a postmodern one, is something that needs an extra period of intense investigation in order to be conclusive. However, the influence and the uniqueness of Jack Kerouac in Beat and postmodern literature is undoubtedly fundamental, integral.
Jack Kerouac overtook, with summary yet confident procedures, the myopic nature of the discordant aesthetic aspirations — the extensive imbroglio that American culture was burrowing through the ‘40s, the ‘50s and, mainly, the ‘60s. He provided the most expansive and transparent literary language since Walt Whitman.
To the consecutive editions of many previously unpublished works of Jack Kerouac which appear lately, which bring to light either important or lesser texts, is added the excellent La vie est d’hommage (Boreal 2016). This volume gathers original French writings of Jack Kerouac. Kerouac’s readers already knew of his fondness for peppering his novels with French sentences, the patois of his French-Canadian family in New England.
After the opening in 2006 of the Kerouac archive (part of the Henry W. and Albert A. Berg Collection of English and American Literature at the New York Public Library) we became aware that Kerouac had written and filed away many French texts. However, only recently has authorization been given to publish the whole of them in their original form. With the blessing of the Kerouac Estate, Jean-Christophe Cloutier, professor of literature at the University of Pennsylvania, has transcribed, reconstructed, and gathered these texts directly from the manuscripts. It took several years in order to present these French texts in their entirety. As Jean-Christophe Cloutier explains in his introduction, “Les Travaux de Jean-Louis Kérouac,” the French texts are greater in number and size than had been previously believed.
Kerouac toiled over and revised these texts, yet never showed them to anyone during his lifetime. They share an essential bond with Kerouac’s published works in English, shedding new light on his creative process by demonstrating the central role French played in his Kerouac’s poetics.
As a whole, this volume reveals to the readers a new adventure in the Duluoz Legend, as well as the extraordinary refinement Kerouac demonstrated when writing in his mother tongue. It is the language he used to give voice to the truth behind his status as the uprooted son of Québécois immigrants ensnared by the assimilative forces of the United States. At the same time, coming to English via French, jazz, and the greater polyphony of the continent gave him the secret freedom to undertake one of the most significant revolutions in postwar American letters. Jean-Christophe Cloutier, being acutely aware of the creative spirit and the significance of these texts, has provided us with a very valuable gift.
The volume contains sixteen texts. The first part consists of works of fiction, including two novellas and many short stories including “On the Road écrit en français” (On the Road written in French). The second part gathers short pieces of non-fiction including letters, notes, and commentaries. This volume will be published in the USA, under the care of the publications of the American Library, edited by Todd Tietchen and translated by Jean-Christophe Cloutier, under the title The Unknown Kerouac: Unpublished, Rare & Newly Translated Writings.
Jack Kerouac was, without doubt, one of the most melancholic and analytical viewers of his time and one of the most innovative. He was also one of the very few writers who purified the ardent wave of new literature from the consequences of the ideological and aesthetic moralism. Nowadays both reappear into world literature, trying to transform it to a coincidental and inorganic externalization.
Kerouac did not think nor write in a positive way, and above all was not — in contradiction to most of the writers of his time –so ignorant as to believe that reality is only a quite affordable ambit in which we gain access to leave the relics of our common pain. Furthermore, Kerouac did not write a single book in which he didn’t undermine the fullness and completion of the modern living conditions and thought.
After all, what is left for us to achieve through the ecstatic and unparalleled literary saga of Jack Kerouac is, “the unspeakable visions of the individual”.


Paris, June 2016

Όλα τα πρωτότυπα κείμενα της ιστοσελίδας υπόκεινται στον νόμο περί πνευματικών δικαιωμάτων. Για την όποια χρήση ολόκληρων κειμένων ή αποσπασμάτων, από τρίτους, χρειάζεται άδεια από τους διαχειριστές της ιστοσελίδας.

© Γιάννης Λειβαδάς: yannislivadas@gmail.com

ΜΟΝΤΑΡΤ (Alloglotta 2015)

ΜΟΝΤΑΡΤ (Alloglotta 2015)

ΑΝΑΠΤΥΓΜΑ (Κουκούτσι 2015)

ΑΝΑΠΤΥΓΜΑ (Κουκούτσι 2015)

ΤΟ ΞΙΓΚΙ ΤΗΣ ΜΥΓΑΣ (Κέδρος 2015)

ΤΟ ΞΙΓΚΙ ΤΗΣ ΜΥΓΑΣ (Κέδρος 2015)

.

.

Τζακ Κέρουακ - Ρεμπό και 18 Χάικου

Τζακ Κέρουακ - Ρεμπό και 18 Χάικου
Δίγλωσση έκδοση, (Κουκούτσι 2015)

Μπλεζ Σαντράρ - 23 Ποιήματα και μία συνέντευξη

Μπλεζ Σαντράρ - 23 Ποιήματα και μία συνέντευξη
(Κουκούτσι 2012)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Αρχειοθήκη ιστολογίου